Κυριακή, 19 Φεβρουαρίου 2017

ΟΙ ''ΟΜΙΛΙΕΣ'' ΤΗΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ του Διον. Βίτσου

"Οι λαϊκές ζακυνθινές «οµιλίες»*, που σχετίζονται µε το πανελλήνιο αποκριάτικο έθιµο «του δικαστηρίου», εξαρχής δήλωναν «κωµική δικαστική σκηνή», γεγονός που αποτυπώθηκε και στο ζακυνθινό ιδίωµα («η δίκη µιλήθηκε, µιλιέται» κλπ.). Από τις πιο δηµοφιλείς, που περιστρέφονται γύρω από µία «κρίση», είναι Ο Κρίνος και η Ανθία και η Χρυσαυγή.
Την περίοδο του Διαφωτισµού –η όψιµη φάση του οποίου συµπίπτει χρονικά για τα Επτάνησα µε τη µετάβαση εξουσίας από τη Βενετοκρατία στη Γαλλική κυριαρχία και τελικά στην Αγγλική Προστασία– αποκτούν έναν πιο «πολιτικό» χαρακτήρα, καταγγέλλοντας την κατάχρηση εξουσίας από πλευράς των Ευγενών, τη θέση της γυναίκας, την οικονοµική κατάσταση του λαού, την αργυρώνητη απονοµή της δικαιοσύνης.
Κεντρικό ρόλο σε αυτές παίζουν οι δικηγόροι (ή οι νοδάροι) που κάνουν επίδειξη των σπουδών και γνώσεών τους µε έναν τρόπο που ανακαλεί –και συνδυάζει– την κοµπορρηµοσύνη του λογιότατου Dottore-Δοτόρου(ιατρού ή δασκάλου) µε την οίηση και την ψευτοπαλικαριά του Καπιτάνου-Μπράβου της βενετοκρητικής κωµωδίας.
Εν κατακλείδι, όπως σηµειώνει ο Σπύρος Καββαδίας**, η
λαϊκή σάτιρα των «οµιλιών», µέσα από το «µαστίγωµα της εξουσίας», µεταµορφώνεται «σε ουσιαστική ίαση του κακού» και «επιδρά άµεσα και θεραπευτικά στην ψυχή των θεατών»".
ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΑΝΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ: «Από τις Κρητικές κωµωδίες στα σατιρικά όνειρα του Σολωµού»
*Λαϊκό θεατρικό είδος ταυτισμένο με την περίοδο της Αποκριάς, με αδιάλειπτη ζωντανή παρουσία τετρακοσίων ετών.
Οι «Ζακυνθινές Ομιλίες», είναι μικρά θεατρικά έργα γραμμένα από το λαό ανωνύμως για να παιχθούν στις Απόκριες στα σταυροδρόμια της πόλης της Ζακύνθου. Τα θέματα σε πρώτο επίπεδο είναι ερωτικά, κοινωνικά, ιστορικά, πάντα με διάθεση περιπαικτική.
Η σατιρική αυτή διάθεση τους ταυτίζεται και με την πολιτική και κοινωνική τους διάσταση. 
Οι θίασοι αποτελούνται μόνο από άνδρες, που παίζουν και τους γυναικείους ρόλους, και η εκφορά του λόγου έχει συγκεκριμένο ρυθμό. Τα κοστούμια αυτοσχεδιάζονται εν των ενόντων κάθε φορά, έχουν όμως σταθερά χαρακτηριστικά για κάθε έργο.Πρωταγωνιστικό στοιχείο, βέβαια, η θεατρική μάσκα.
Η πρώτη καταγεγραμμένη παράσταση είναι ένα δρώμενο με θέμα τη ζωή του Εβραίου ψευδομεσσία Σαμπαθάϊ Σέβη στο Πλατύφορο την Καθαρή Δευτέρα, 6 Φλεβάρη του 1666. Ο Α. Γαήτας μας πληροφορεί ότι οι «Ομιλίες» «Ερωφίλη», «Θυσία του Αβραάμ» και «Γαϊδουροκαβάλα» παίζονταν από την εποχή της ενετοκρατίας. Τέκνο της συνάντησης της κρητικής γραμματείας και της ιταλικής θεατρικής παράδοσης της Κομέντια ντελ Άρτε.
Κλασικές Ομιλίες είναι οι «Κρίνος και Ανθία» και «Χρυσαυγή». Τα θέματά τους είναι ερωτικά. Στην πρώτη, το παλικάρι κλέβει την βασιλοπούλα, και καταλήγει στο Κριτήριο. Στη δεύτερη, πάλι ο Αλέξης «ξεπορτίζει» την Χρυσαυγή, και ο πατέρας της, ο γερο- Ξάνθιππος, καταγγέλλει την απαγωγή, που αλλού; Στο Κριτήριο κι αυτός.
Οι «Ομιλίες» δεν διασκέδαζαν απλώς τους λαϊκούς ανθρώπους στα καρναβάλια. Υπήρξαν και σχολείο πολιτισμού, που προετοίμασε τους κατοπινούς λόγιους θεατρικούς συγγραφείς που θεμελίωσαν το νεοελληνικό θεατρικό έργο: Τον Δ. Γουζέλη με τον «Χάση», το Σαβόγια Ρούσμελη με τους «Γιαννιώτες» και τους «Μοραΐτες», το Α. Μάτεση με τον «Βασιλικό» και εν πολλοίς τον θεμελιωτή του Νεοελληνικού θεάτρου Γρηγόριο Ξενόπουλο.
**Καββαδίας, Σπύρος: «Η σάτιρα στις ζακυνθινές Οµιλίες». Πόρφυρας, αφ. «Το επτανησιακό θέατρο», 114 (Ιανουάριος – Μάρτιος 2005): 637-642.

Παρασκευή, 17 Φεβρουαρίου 2017

ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ του Παναγ. Ροντογιάννη* (Λευκάδα)

"Πατρίδα" μας και "σπίτι" μας είναι εκεί που η ψυχή μας είναι ήρεμη και ασφαλής.

*ο Παναγιώτης είναι bassist & backing vocals songwriter στο συγκρότημα ''Γυμνά καλώδια''

Πέμπτη, 16 Φεβρουαρίου 2017

ΚΕΡΚΥΡΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 1541 του Νικόλα Κουλούρη

Η ΕΠΟΙΚΙΣΗ ΤΗΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΟΠΟΛΗΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΝΑΠΛΙΤΟΧΩΡΙΤΕΣ
(ΑΝΑΠΛΙΤΟΧΩΡΙ-ΚΗΠΟΥΡΙΑ-ΣΤΡΑΤΙΑ-ΑΝΑΛΗΨΗ-ΦΙΓΑΡΕΤΟ)
<<Διαβάτες που διαβαίνετε
Στρατιώτες που περνάτε
μην είδατε το γυιόκα μου
το Σπύρο το παιδί μου...>>
(το τραγούδι του Λεβέντη απο το έργο του Λ.Βροκίνη )
Στις 20 Ιουνίου 1540,μετά την κατάληψη του Ναυπλίου απο τους Τούρκους,συμφωνείται μετά απο συνεχείς διαβουλεύσεις μεταξύ Βενετών και Ναυπλιέων Stradiotti η μεταφορά αυτών με τις οικογένειές τους στους Κορφούς. Εκείνη τη περίοδο η Κέρκυρα είχε μεγάλη ανάγκη ενίσχυσης του πληθυσμού λόγω του εξανδραποδισμού που είχε προηγηθεί το 1537 απο την επιδρομή του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπή (20.000 Κερκυραίοι πωλήθηκαν στα σκλαβοπάζαρα της Μπαρμπαριάς και της Κωνσταντινούπολης).
Οι Stradiotti εγκαταστάθηκαν στη χερσόνησο της Παλαιόπολης όπου τους παραχώρησε κτήματα η Βενετική Πολιτεία. Από τότε εκείνη η περιοχή πήρε την ονομασία σε συμβολαιογραφικές πράξεις της εποχής, Αναπλιτοχώρι (ο χώρος που βρίσκονταν τα γυναικόπαιδα και οι οικίες) και Στρατιά(ο χώρος του στρατοπέδου). Ήταν μία κλειστή κοινωνία με γάμους αναμεταξύ τους ή με άλλους Ναυπλιαίους εποίκους σε άλλες Βενετικές κτήσεις.
Σε όλους του Βενετοτουρκικούς Πολέμους είτε στη Κέρκυρα είτε στις άλλες κτήσεις της Βενετίας οι Stradiotti της Κέρκυρας ήταν πάντα παρόντες και μάλιστα αποδείχθηκαν δεινοί και ανδρείοι ιππείς.
Αυτή η κλειστή συγκρότηση της κοινότητας των Ναυπλιαίων Stradiotti διατηρήθηκε μέχρι και την κατάργηση της Βενετικής Αρχής στη Κέρκυρα. Οι Γάλλοι που αφίχθησαν το 1797 κατάργησαν το Σώμα των Stradiotti της Κέρκυρας. Μία προσπάθεια που έγινε την 3 Αυγούστου του 1799 προς την νεοσύστατη Επτάνησο Πολιτεία για την ανασύσταση του Σώματος από τον Γουβερναδούρο Μάνεση και τον Καπιτάνο Λυκίσσα, δεν είχε καμία τύχη.
Έκτοτε οι Stradiotti της Κέρκυρας πέρασαν στο θρύλο αναμείχθησαν με τους άλλους Κερκυραίους και οι απογονοί τους εξελίχθηκαν σε αξιόλογα μέλη της Κερκυραϊκής κοινωνίας.
Αυτό που έχει μείνει πλέον σήμερα από τη περιοχή της Στρατιάς του Φιγαρέτο και των Κηπουριών της Ανάληψης είναι τα αειθαλή δένδρα που κάποιο σούρουπο κάποια αχνή μορφή μιας μάνας μπορεί να ξεπροβάλει από αυτά και να σας ρωτήσει:
<<Διαβάτες που διαβαίνετε
Στρατιώτες που περνάτε
μήν είδατε το γυιόκα μου
το Σπύρο το παιδί μου...>>
...............................................
και εσείς να της απαντήσετε
...........................................
Εχτές—προχτές τον είδαμε
στον κάμπο ξαπλωμένον
μαύρα πουλιά τον έτρωγαν
κι' άσπρα τον τριγύριζαν.
Κι' ένα πουλί—καλό πουλί
δεν ήθελε να φάγη
Φάτε πουλιά μου φάτε με,
φάτε χορτάσεμέ τε
φάτε πουλιά τα νειάτα μου
φάτε και την άνδρειά μου
κι' αφήστε μου τη γλώσσα μου
και το δεξί μου χέρι,
να κάμω τρία γράμματα
και τρία μοιρολόγια. 
Τόνα να πάει στή μάννα μου,
τ' άλλο στην αδελφή μου
το τρίτο το φαρμακερό
να πάει στην ποθητή μου. 
Να το διαβάζ' ή μάννα μου,
να κλαίει ή αδελφή μου 
να τό διαβάζ ή αδελφή 
να κλαίει ή ποθητή μου
να τό διαβάζ' ή ποθητή 
να κλαίει όλος ό κόσμος>>.
.....................................................................................................
Κόκλας,Πρίφτης,Μπούζης,Ρέννεσης,Σκλήρης,Μάνεσης, Μπαρμπάτης, Καβάσης, Καμβιέρας, Μάζης,Μπάρδης, Ρουμπέκας, Αγιώτης, Αρταβάνης, Βαραγγάς, Βαραγγούλης, Βαρυμπόμπης, Βερνέρης, Βλάσσης, Βουτζινάς, Βραδής, Βρατίτζας, Βρεττός, Γεράρδης, Γραΐτης, Γορδοβόνας, Γκέρμπεσης, Γκίνεσης, Δοραγροίκης, Ζώτος, Θαλασσινός, Καβαλάρης, Καλέντζης, Κατζιφόλης,Καρακούζης, Κοκοτός, Κολύβας, Κοντός, Κόμης, Κορωνάκης, Κυριάκης, Κα­ψαμπέλος, Καλβίτζης, Κούτζης, Κουρτέσης, Λάμβδας, Μανιάτης, Μαρμαράς,Μαρούλας, Μαυρόρχης, Μόρμορης, Μούρεσης, Μπάστας, Μπάκολης, Μπούκουρας, Μπόχαλης, Μωραΐτης, Νάνης, Παραντέσας, Πέττας, Πλάσσας, Ρωμπιτόπας, Ροδέκης, Ρέποσης, Σαρακινός, Σότσιτιας, Σουριανός, Στίνης, Τζαπόγκας, Τζερούλης Φουρογιάννης.
ΑΙΩΝΙΑ ΤΟΥΣ Η ΜΝΗΜΗ
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1.Λ.Βροκίνη- Η περί τα μεσα του ΙΣΤ αιώνα εν Κερκύρα αποίκηση των Ναυπλιέων
2.Ι.Βελούδου-Περί της εν Ενετία Ορθοδόξων Ελλήνων Αποικίας
3.Σ.Κατσαρού-Χρονικά των Κορυφών-Τόμος Α

Πέμπτη, 9 Φεβρουαρίου 2017

ΕΙΣ ΜΕΓΙΣΤΑΝΑ του Διον.Σολωμού

Δώσμουτε άδεια να πατήσωτο παλάτι το χρυσό·κάποιον ήρθα ν’ απαντήσω –μέγα Γιώργο, προσκυνώ.
5Σπάθα πάντα στο πλευρό σουνα βαστάς, παρακαλώ,και σα να ’τανε δικός σουνα κοιτάς τον ουρανό.
Σε ζητούν Γραικοί και Ιγγλέζοι10σαν αθάνατο νερό,και το φως βαρεί και παίζειστο κορμί σου μοναχό.
Πέφτω, λέει καθένας, χάμουκαι τη φτέρνα σου φιλώ·15κλότσησέ με, βασιλιά μου,αν επιθυμάς να ζω.
σατυρικό ποίημα εναντίον του κόμητος Γεωργίου Κομούτου το 1849

ΑΓΙΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ και ΚΥΘΗΡΑ της Ελένης Χάρου

 Εικόνα του Αγίου Χαραλαμπους στην Αγία Άννα στη ΧΩΡΑ. Ο Άγιος κρατεί απο τα μαλλιά ενα μαύρο δαίμονα, προσωποποίηση της πανούκλας.
10 Φλεβάρη πανηγυρίζουν στα Κύθηρα:
 ο άγιος Χαράλαμπος στον Καραβά, ο άγιος Χαράλαμπος στα Γερακιτιάνικα των Αρωνιαδίκων, ο άγιος Χαράλαμπος στα Πετροχειλιάνικα των Φρατσίων, ο άγιος Χαράλαμπος στο Μυλοπόταμο. Ναός του αγίου υπάρχει και στον Ποταμό και στη Χώρα υπάρχει βήμα στο ναό της αγίας Άννας.
 Ο άγιος τιμάται σαν προστάτης για τα λοιμώδη νοσήματα και ιδιαίτερα για την πανούκλα. Σε πολλές παραδόσεις του λαού μας αναφέρεται ο άγιος να διώχνει τη λοιμική από τις πόλεις και τα χωριά και να διασώζει τους κατοίκους από τον όλεθρο. 
-Σε πολλές εικόνες ο άγιος απεικονίζεται να ποδοπατεί την πανούκλα που είναι με τη μορφή μιας αποκρουστικής γυναίκας που βγάζει καπνούς από το στόμα της.
- Σε άλλες εικόνες ο άγιος κρατεί από τα μαλλιά ένα μαύρο δαίμονα, προσωποποίηση της πανούκλας. --- -Σε άλλες υπάρχει δίπλα στον άγιο μια φράση "ΛΥΜΗΣ ΟΛΕΘΡΟΥ ΛΙΣΣΟΜΑΙ ΣΟΙ ΠΑΜΜΕΔΩΝ ΤΟΥΣ ΤΙΜΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΗΡΕΕΙΝ ΑΝΩΤΕΡΟΥΣ" Είναι η ικεσία- μεσιτεία του αγίου προς το Θεό για την προστασία των πιστών από την αρρώστια. "Θεέ Παντοκράτορα, σε ικετεύω να διαφυλάττεις τους πιστούς, που με τιμούν, άτρωτους από τη συμφορά της αρρώστιας''.

Τετάρτη, 8 Φεβρουαρίου 2017

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΑΛΑΤΗΣ ΗΡΩΑΣ ή ΠΡΟΔΟΤΗΣ

Επτανήσιος και μάλιστα Θιακός. Αδύνατον να μην αποτελέσει αντικείμενο μελέτης του ιστολογίου της ''Επτανήσου Πολιτείας''.
Γεννήθηκε στο Θιάκι το 1792 και δολοφονήθηκε το 1819.
Αυτή η πληροφορία είναι σχεδόν η μόνη που γίνεται αποδεκτή από όλους τους ιστορικούς. Από κει και πέρα επικρατεί πλήρης διάσταση των απόψεων. 
Αλλοι γράφουν ότι πρόκειται για επικίνδυνο προδότη και άλλοι γράφουν ότι πρόκειται για ένα θύμα της εποχής.
Γεγονός είναι ότι η δολοφονία του αποτελεί την πρώτη πολιτική δολοφονία στην νεώτερη ελληνική ιστορία. Αυτό οφείλουμε να το συγκρατήσουμε.
Με κάθε επιφύλαξη αναφέρουμε ότι η καταγωγή του, ήταν από αριστοκρατική οικογένεια της Ιθάκης και υπήρξε ένα από τα πρώτα και πλέον δραστήρια μέλη της Φιλικής Εταιρείας (Φ.Ε).
Εδωσε πνοή και αίγλη στο έργο της Φ.Ε. όταν αυτή φαινόταν σαν ένα μικρό σωματείο. 
Ισως θα μπορούσε να έχει φτάσει στην θέση του Αρχηγού.
 Είχε πράγματι παρορμητικό χαρακτήρα; 
Ηταν όντως σπάταλος , ο όμορφος νεαρός Επτανήσιος; 
Αγνωστο! 
Πάντως ήρθε σε επαφή με τον Καποδίστρια όταν ο τελευταίος υπηρετούσε τον Τσάρο. Ομως και αυτός ήταν επιφυλακτικός απέναντί του.
Η Φ.Ε. πάντως απεφάσισε να τον εκτελέσει προκειμένου να διαφυλάξει την μυστικότητα της ύπαρξής της.
Στην Ερμιόνη λοιπόν εκτελέστηκε από Φιλικό και την ώρα που ψυχορραγούσε ψιθύρισε:
 ''Τι σας έκαμα και μ'εφάγατε;'' 
Ο εκτελεστής του, απάντησε:
 ''Δεν ήταν δυνατόν να γλυτώσουμε διαφορετικά από την ανοικονόμητη κακία σου''

Κυριακή, 29 Ιανουαρίου 2017

Η ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΤΗΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ του Σπ.Λιβέρη

4,5 χρόνια μετά την μεταφορά του νοσοκομείου Ζακύνθου.
Σημερινές φωτογραφίες από το παλιό νοσοκομείο.
Δημόσια περιουσία καταστράφηκε και λεηλατήθηκε.
Υλικά που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν εγκαταλείφθηκαν.
Μία ακόμη εστία μόλυνσης στο κέντρο της πόλης.
Πάνω από 15 εκατομμύρια θα είχαμε εξοικονομήσει αν στεγάζαμε εκεί τις δημόσιες υπηρεσίες για την στέγαση των οποίων σήμερα πληρώνουμε νοίκια.
Λεφτά υπάρχουν!
-






Σημείωση ιστολογίου:
Στην Αθήνα μετέβη την Τετάρτη 9 Μαρτίου 2016 ο Περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων Θεόδωρος Γαλιατσάτος, προκειμένου να συναντηθεί με τον Αναπληρωτή Υπουργό Υγείας Παύλο Πολάκη, για την παραχώρηση του Παλαιού Νοσοκομείου Ζακύνθου στην ΠΙΝ.
Τα κτίρια του Παλαιού Νοσοκομείου, σύμφωνα με την σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση, παραχωρούνται στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, Π.Ε. Ζακύνθου, δωρεάν και για χρήση 49 ετών, για την κάλυψη στεγαστικών και άλλων τοπικών αναγκών, με μόνη εξαίρεση το κτίριο της πρώην Παθολογικής Κλινικής, το οποίο παραμένει στη χρήση του Γενικού Νοσοκομείου Ζακύνθου.
Τη σχετική σύμβαση, συνυπέγραψαν στην Αθήνα ο Περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων Θεόδωρος Γαλιατσάτος, αποδεχόμενος τη δωρεάν παραχώρηση και ο Αναπληρωτής Υπουργός Υγείας Παύλος Πολάκης.